Νίκος Αλεξάκης

Τα δεδομένα άλλαξαν και πρέπει να προσαρμοστούμε – Ο νομός Ηρακλείου εν κινδύνω

Δυστυχώς με την παγκοσμιοποίηση και το άνοιγμα των αγορών διαμορφώθηκε ένα διαφορετικό τοπίο και πρέπει να προσαρμοστούμε.

Είναι εμφανή πλέον τα αδιέξοδα όσον αφορά τη παραγωγή και την εμπορία του λαδιού στο νομό μας.

Το κόστος παραγωγής είναι μεγάλο.

Η παραγωγικότητα μικρή.

Το παραγόμενο λάδι δεν είναι τόσο ποιοτικό όσο ο ελαιόκαρπος.

Οι πολυεθνικές που ενεργοποιούνται στην εμπορία του λαδιού έχουν επιβάλει γευστικά τύπους λαδιών που κατασκευάζονται με προσμίξεις διαφόρων ελαιολάδων και το δικό μας δεν τους είναι πλέον απαραίτητο.

Στη πράξη έχομε εκτοπιστεί από την αγορά και η εμπορία περιορίζεται στη μερική συγκέντρωση από τις ενώσεις και ουσιαστικά στη μειοδοσία του προϊόντος.

Τα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί από τις εγκληματικές αμέλειες πολλών χρόνων είναι τόσα πολλά που ξεπερνούν πλέον τις δυνατότητες των παραδοσιακών φορέων (οργανώσεις παραγωγών, έμποροι) που ασχολούνται με την εμπορία του λαδιού και δραστηριοποιούνται μεμονωμένα.

Πρέπει να συσταθεί λοιπόν ένας φορέας σε επίπεδο νομού, αν όχι περιφέρειας Κρήτης που θα χαράξει και θα υλοποιήσει στο νομό μας, αυτό που θα έπρεπε να έχει κάνει τώρα και αρκετά χρόνια το κράτος, δηλαδή μια εθνική πολιτική όσον αφορά το λάδι και θα έχει ως αντικείμενο τη συνολική διαχείριση των ζητημάτων του λαδιού από τη καλλιέργεια έως και την εμπορία.

Ο φορέας πρέπει να είναι μια εταιρεία αστικής μορφής μη κερδοσκοπική, οπωσδήποτε να είναι λειτουργικός και ευέλικτος ώστε να μπορεί να αναλαμβάνει είτε να συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα.

Θα συμμετέχουν οι φορείς των παραγωγών, των ελαιουργών, η τοπική αυτοδιοίκηση(νομαρχία, δήμοι), ο σύλλογος των γεωπόνων καθώς και τα αντίστοιχα Επιμελητήρια.

Αυτονόητο είναι ότι ο φορέας πρέπει να έχει διευθυντή και διοικητικό συμβούλιο , όπου να μην έχει κανένας φορέας την πλειοψηφία.

Πρέπει να εκπονηθεί ένα επιχειρηματικό πλάνο που να καθορίζει τη διαδικασία και τις δράσεις, και όλη του η δραστηριότητα πρέπει να είναι προσανατολισμένη προς την παραγωγή ποιοτικού λαδιού με ισχυρή ονομασία προέλευσης.

Πρέπει να γίνουν καθοριστικές παρεμβάσεις σε όλα τα στάδια παραγωγής και εμπορίας του λαδιού ώστε να μειωθούν τα κόστη, να αυξηθεί η παραγωγικότητα,να βελτιωθεί η ποιότητα και να ασκηθεί ουσιαστική εμπορία.

Είναι επίσης φανερό ότι το λάδι μας πρέπει να ανταγωνίζεται κυρίως στη ποιότητα και να απευθύνεται ως επί το πλείστον στην οικονομική ελίτ.

Ακόμη και με τα δεδομένα του νομού μας (κατακερματισμένος κλήρος, μεγάλη ετεροαποασχόληση στην αγροτική παραγωγή και το λάδι ως συμπλήρωση του εισοδήματος τους) μπορούμε να προσαρμοστούμε.

Ο φορέας με τη νομαρχία και τους δήμους πρέπει να προχωρήσουν σε έργα υποδομής για τη διευκόλυνση των παραγωγών που θα οδηγήσουν και στη μείωση του κόστους παραγωγής (αγροτική οδοποιία, εξασφάλιση του απαιτούμενου νερού για άρδευση, δίκτυα άρδευσης και αναδασμό που δεν είναι απαραίτητο να είναι σε ολόκληρο τον κλήρο).

Πρέπει επίσης να πάρουν μέτρα για την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων.

Σύσταση γραφείων από γεωπόνους που θα παρακολουθούν την καλλιέργεια, αν χρησιμοποιούνται τα ενδεικνυόμενα φυτοφάρμακα με μικρή υπολειμματική συγκέντρωση και διασπορά στο περιβάλλον ώστε να μην επιμολύνονται οι παρακείμενες καλλιέργειες.

Η όλη διαδικασία από το χρόνο συλλογής του ελαιοκάρπου μέχρι και την αποθήκευση του ελαιολάδου να καθορίζεται από τον φορέα.

Ο ελαιόκαρπος θα αλέθεται σε πιστοποιημένα ελαιουργεία και θα αποθηκεύεται, (μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι αποθηκευτικοί χώροι των ενώσεων, των συνεταιρισμών και των ελαιουργείων). Όταν τελειώνει η διαδικασία της συγκέντρωσης του λαδιού ο φορέας θα προβαίνει σε πλειοδοτικούς διαγωνισμούς. Πολλές από τις βασικές υποδομές όπως τυποποιητήρια, δεξαμενές υπάρχουν από τις ενώσεις και μπορούν με μια συμφωνία να χρησιμοποιηθούν από την εταιρεία.

Σε επόμενη φάση μπορεί να εμφιαλώνει και να ασκεί άμεσα εμπορία με προϊόντα ποιοτικά και επώνυμα.

Ο δήμος Ηρακλείου που είναι ο μεγαλύτερος δήμος του νομού, έχει πολλούς αγρότες και ακόμη περισσότερους που συμπληρώνουν το εισόδημα τους με το λάδι, ή ενεργοποιούνται σε επιχειρήσεις και μαγαζιά που απευθύνονται στους ελαιοπαραγωγούς και πρέπει να πάρει τη πρωτοβουλία.

Αντιλήψεις όπως ενιαία διαχείριση του νερού σε επίπεδου νομού, ενιαία διαχείριση του λαδιού, πρέπει να επικρατήσουν και να υλοποιηθούν έργα όπως φράγματα, χρησιμοποίηση του νερού των βιολογικών δεξαμενών, δίκτυα άρδευσης και τρόποι ποτίσματος που εξοικονομούν νερό,αγροτική οδοποιία, αναδασμοί χωρίς να είναι απαραίτητο να είναι σε όλες τις περιοχές.

Πρέπει να κατανοήσομε ότι η ελαιοκαλλιέργεια είναι η τελευταία εκτατική καλλιέργεια που έχει απομείνει στο νομό Ηρακλείου.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ – 17/11/2008